Een rode vlag is geen reden tot paniek, maar juist een teken dat de autoriteiten geen risico willen nemen met de gezondheid van zwemmers. Wie deze zomer aan de kust van de Marina Alta woont of vakantie viert, kan ermee te maken krijgen: ineens gaat de rode vlag omhoog en mag er niet meer worden gezwommen. Dat gebeurde onlangs bij El Portet in Moraira en kort daarvoor ook bij La Grava in Jávea.
Op het eerste gezicht kan zo’n snelle sluiting misschien overdreven lijken. Waarom een heel strand sluiten als er alleen maar iets mogelijk mis is?
Maar wanneer je kijkt naar hoe de controles zijn georganiseerd, ontstaat een ander beeld: de snelle sluitingen zijn juist onderdeel van een systeem dat risico’s voor zwemmers zo klein mogelijk moet houden.
El Portet: direct dicht na afwijkende metingen
Op 7 augustus werd het zwemmen bij El Portet verboden nadat verhoogde waarden waren vastgesteld in de microbiologische controle van het zwemwater. De informatie kwam van de Dirección General de Calidad y Educación Ambiental van de Generalitat Valenciana en werd doorgegeven aan het Ayuntamiento de Teulada-Moraira.
De gemeente sloot vervolgens het strand en verbood het zwemmen als voorzorgsmaatregel. De maatregel zou blijven gelden totdat nieuwe analyses zouden aantonen dat het water weer geschikt was om te zwemmen.
En dat gebeurde snel.
Op 8 augustus bevestigden nieuwe analyses dat het water van El Portet weer geschikt was voor zwemmen. Het strand kon daarop opnieuw worden geopend.
Sluiten zodra er een mogelijk gezondheidsrisico is en weer openen zodra de analyses aantonen dat het veilig is: precies dat patroon zien we ook in Jávea.
Jávea deed vorige week precies hetzelfde
Op 31 juli werd Playa de la Grava in Jávea preventief gesloten. De gemeente meldde dat er een mogelijke vervuiling was vastgesteld en dat daarom de rode vlag werd gehesen en zwemmen werd verboden.
De gemeente was daar heel duidelijk over: de absolute prioriteit was de veiligheid en gezondheid van de badgasten. Er werd direct een tegenanalyse uitgevoerd.
Een dag later kwam het resultaat.
Op 1 augustus maakte het Ayuntamiento de Xàbia bekend dat de analyses gunstig waren en dat het water weer volledig geschikt was om te zwemmen. La Grava ging daarop weer open.
Dat is misschien wel het belangrijkste aan deze twee recente voorbeelden: er wordt niet gewacht totdat duidelijk is dat er daadwerkelijk een gezondheidsprobleem ontstaat.
Ook het Arenal heeft laten zien waarom dat belangrijk is
Jávea heeft overigens al eerder ervaring opgedaan met problemen met de waterkwaliteit.
Bij Playa del Arenal vonden in 2022 en 2023 meerdere tijdelijke sluitingen plaats. In 2023 werd het strand zelfs meerdere keren gesloten nadat analyses verhoogde waarden van bacteriën van fecale oorsprong hadden aangetoond. De sluitingen duurden bijvoorbeeld 24 uur, waarna het strand na nieuwe controles weer kon worden geopend.
De ervaringen met het Arenal waren bovendien aanleiding voor de gemeente om verder onderzoek te doen naar de mogelijke bronnen van de problemen en maatregelen te nemen.
Dat maakt de recente sluiting van La Grava interessant: Jávea heeft inmiddels een duidelijke ervaring met de mogelijke gevolgen van problemen met zwemwater en kiest daarom zichtbaar voor een voorzichtige aanpak.
Wie controleert eigenlijk het zwemwater?
Het is niet alleen de gemeente die hier een rol in heeft.
De Generalitat Valenciana heeft een speciale dienst die verantwoordelijk is voor de controle van de kwaliteit van het zwemwater in de Comunitat Valenciana. De Dirección General de Calidad y Educación Ambiental heeft officieel onder meer de taak om de kwaliteit en bescherming van zwemwater en kustwateren te controleren.
Daarmee is er dus een systeem waarin metingen, beoordeling, gemeentelijke maatregelen en nieuwe analyses elkaar opvolgen.
Dat verklaart ook waarom een gemeente niet eerst uitgebreid gaat discussiëren over de vraag of een sluiting wel nodig is. Als een analyse aanleiding geeft tot twijfel over de veiligheid, is tijdelijk niet zwemmen de veiligste keuze.
Goed nieuws voor inwoners én toeristen
Een tijdelijke sluiting is natuurlijk vervelend. Zeker in augustus, wanneer duizenden mensen naar de stranden van de Marina Alta komen.
Maar je kunt het ook anders bekijken.
Een rode vlag betekent in deze situaties juist dat er wordt opgelet.
Bij El Portet werd het probleem gesignaleerd, het zwemmen werd verboden, er volgden nieuwe analyses en zodra die aangaven dat het water weer geschikt was, ging het strand opnieuw open. Bij La Grava verliep het proces vrijwel hetzelfde.
Dat is uiteindelijk precies wat je van de verantwoordelijke overheden mag verwachten wanneer het om zwemwater gaat: liever een strand tijdelijk sluiten terwijl er zekerheid wordt verkregen, dan een mogelijk gezondheidsrisico negeren.
En voor Jávea geldt daarbij dat de gemeente inmiddels heeft laten zien dat zij bij twijfel daadwerkelijk ingrijpt.
Dus de volgende keer dat je aan een strand een rode vlag ziet vanwege de waterkwaliteit, is er misschien een betere manier om ernaar te kijken: niet als bewijs dat het water “gevaarlijk” is, maar als bewijs dat er op dat moment geen risico wordt genomen.
JaveaNieuws blijft de ontwikkelingen rond de stranden en de waterkwaliteit in Jávea en de Marina Alta volgen.
