XÀBIA – Zeven jaar geleden, op 12 september 2019, kreeg Jávea te maken met extreem noodweer. De DANA die toen over de regio trok, zorgde voor zware regenval, stormachtige wind en veel overlast in de Marina Alta. (*Deze schrijver was toen zelf niet in Javea, maar was de manager van een dependance in Italië van een school voor de Nederlandse taal gevestigd in Javea. Het was die woensdag grote paniek, zeg maar “zandzakken voor de deur” in de meest letterlijk zin van het woord, de studenten en leraren hadden het zwaar)
De problemen begonnen al een dag eerder. Op 11 september werden in Xàbia windstoten van 108 km/u gemeten. Op de Puig de la Llorença in Benitatxell liep de wind zelfs op tot 135 km/u.
Een bijzonder incident vond plaats aan de kust van Jávea. Een kleine tornado of zeer sterke windhoos trok constructies mee en beschadigde een woning aan de Segundo Montañar. Een 87-jarige vrouw kwam daardoor in haar woning vast te zitten en moest door de brandweer worden bevrijd.
Ook het Arenal kreeg het zwaar te verduren. Uit voorzorg werd een grote zanddam aangelegd om de kracht van de golven te breken en werden strandinstallaties en losse materialen verwijderd.
Op 12 september volgde de extreme regen. In delen van de Marina Alta viel meer dan 300 liter regen per vierkante meter, met lokaal hoeveelheden tot ongeveer 360 liter. In Xàbia werd rond de 100 liter per vierkante meter gemeten.
De gemeente sloot onder meer de doorgangen over de rivier de Gorgos en hield het waterpeil voortdurend in de gaten. Scholen en verschillende activiteiten werden afgelast.
Waarom was het zo extreem?
De oorzaak was een zogenaamde DANA, een afgesnoerde koude luchtbel op grote hoogte. Koude lucht hoog in de atmosfeer kwam boven een zeer warme Middellandse Zee terecht. Daardoor ontstond een extreem onstabiele situatie met veel vocht en zware buien.
De DANA van september 2019 was uitzonderlijk vroeg en krachtig. De gevolgen waren in andere delen van de provincie Alicante nog veel ernstiger. In totaal vielen tijdens deze weersramp zeven dodelijke slachtoffers (niet in Javea).
Kan Jávea dit jaar opnieuw zoiets krijgen?
Die vraag is nu extra interessant. De Middellandse Zee is momenteel uitzonderlijk warm. Dat is een belangrijke voedingsbron voor zware regenbuien: warm zeewater zorgt voor veel verdamping en daarmee voor extra vocht in de atmosfeer.
Maar een warme zee betekent niet automatisch dat er een DANA komt. Daarvoor is ook een specifieke atmosferische situatie nodig, met onder andere koude lucht op grote hoogte en de juiste windrichting.
Op dit moment is er geen sprake van een weerssituatie die vergelijkbaar is met september 2019. Het uitzonderlijk warme zeewater betekent wél dat, als er later deze herfst een krachtige DANA ontstaat, de omstandigheden gunstig kunnen zijn voor zeer zware regenval.
Voor Jávea en de Marina Alta blijft het daarom vooral een kwestie van de weersverwachtingen en de waarschuwingen van AEMET goed in de gaten houden.
