Tips voor je moestuin na de overstromingen

Dit is een whatsappgroep over moestuinieren voor verdere vragen; [klik hier)]

Wat doe je in de Spaanse moestuin van half oktober tot half december? Tips na de overstromingen De herfst is aangebroken aan de Costa Blanca, maar de moestuin hoeft niet stil te vallen. Van half oktober tot half december kun je in Jávea, Dénia, Benitachell en de rest van de Marina Alta nog volop groenten zaaien, planten en oogsten.

Toch is het dit jaar anders dan anders. De zware regenval en overstromingen door DANA Adam, tussen 17 en 19 oktober, hebben in onze regio op veel plaatsen voor wateroverlast en schade gezorgd. In delen van Jávea viel meer dan 400 liter regen per vierkante meter. Ook landbouwgrond en pas geplante wintergroenten zijn getroffen.

Wat betekent dat voor jouw moestuin? Wanneer kun je weer zaaien en welke groenten doen het goed in de Spaanse winter? Met deze praktische kalender kun je de komende weken aan de slag.

1. Eerst dit: herstel je moestuin na de overstromingen Heeft jouw moestuin onder water gestaan? Dan is het verstandig om niet meteen opnieuw te gaan zaaien. Geef de grond eerst de tijd om voldoende op te drogen.

Langdurig natte grond bevat minder zuurstof. Daardoor kunnen plantenwortels verstikken en kunnen wortelrot en schimmelproblemen ontstaan. Stromend water kan bovendien vruchtbare aarde, compost en voedingsstoffen wegspoelen.

Dit kun je nu doen:

• Controleer of het regenwater goed kan wegstromen. Maak bestaande afvoeren vrij, maar ga niet graven in instabiele of doorweekte grond.
• Loop niet onnodig over natte bedden. Daarmee druk je de grond samen, waardoor water en lucht minder goed kunnen doordringen.
• Verwijder planten die duidelijk verrot of ernstig beschadigd zijn.
• Controleer jonge groenten op slappe bladeren, verkleurde stengels en rottende wortels.
• Vul weggespoelde aarde pas aan wanneer de bodem voldoende droog en stabiel is.
• Voeg later, wanneer de grond weer bewerkbaar is, rijpe compost toe. Heeft er vervuild overstromingswater in je moestuin gestaan, bijvoorbeeld vanuit een riool of een andere vervuilingsbron? Eet dan geen groenten die met dat water in contact zijn gekomen. Was groenten uit een mogelijk vervuilde tuin niet zomaar af om ze alsnog te kunnen eten. Informeer bij twijfel bij de gemeente of een bevoegde lokale instantie voordat je de grond weer voor voedselteelt gebruikt.

Ook zonder zichtbare schade is het verstandig om de komende weken alert te blijven. Sommige problemen, zoals wortelschade, worden pas later duidelijk. 2. Wat kun je vanaf half oktober nog zaaien? Oktober is normaal gesproken een uitstekende maand voor de herfst- en wintermoestuin. De grootste hitte is voorbij en de grond is vaak nog warm genoeg om zaden te laten ontkiemen.

Na de uitzonderlijke regenval geldt wel een belangrijke voorwaarde: zaai pas als de bodem niet meer verzadigd is en het water goed kan weglopen.

Geschikte groenten zijn:

• Tuinbonen: een goede keuze voor de koelere maanden. Ze kunnen in de winter groeien en leveren doorgaans in de late winter of het voorjaar een oogst op.
• Erwten: geschikt voor het mildere winterklimaat aan de kust.
• Spinazie: groeit goed bij koelere temperaturen, mits de bodem niet te nat blijft.
• Snijbiet: een sterke groente waarvan je gedurende langere tijd bladeren kunt oogsten.
• Winterkropsla en andijvie: kies rassen die geschikt zijn voor herfst- en winterteelt.
• Rucola en radijsjes: handig voor een kleine moestuin en vaak relatief snel oogstbaar.
• Wortels en bieten: kunnen op geschikte, losse en goed doorlatende grond nog worden gezaaid. Ook knoflook past bij deze periode. Plant de tenen met de punt omhoog in grond die voldoende luchtig is. De oogst volgt meestal in de late lente of zomer, afhankelijk van het ras en de omstandigheden.

Tip: zaai liever kleine hoeveelheden op verschillende momenten dan alles tegelijk. Zo spreid je de oogst en loop je minder risico dat een volgende regenperiode al je jonge plantjes beschadigt. 3. November: tijd voor wintergroenten In november verschuift de aandacht naar groenten die goed tegen koelere temperaturen kunnen. Aan de kust van de Costa Blanca kun je vaak nog buiten werken, al kunnen de nachten kouder worden en kan het weer snel omslaan.

Seizoenskalender: de Spaanse moestuin van half oktober tot half december

Periode Zaaien en planten Oogsten en verzorgen

Half oktober Tuinbonen, erwten, spinazie, snijbiet, rucola en radijsjes zaaien. Knoflook planten. Laatste tomaten, paprika’s en courgettes oogsten. Na de overstromingen eerst de bodem en afwatering controleren.

November Tuinbonen, erwten, spinazie, winterkropsla en andijvie zaaien. Geschikte koolplantjes uitplanten. Wintergroenten oogsten, compost toevoegen zodra de grond bewerkbaar is en controleren op slakken en schimmel.

Begin december Bij zacht weer nog tuinbonen, erwten en spinazie zaaien. Knoflook planten als de grond niet te nat is. Sla, snijbiet en andere wintergroenten oogsten. Afvoeren vrijhouden en de bodem beschermen tegen hevige regen.

Half december Vooral doorgaan met geschikte wintergroenten op beschutte, zonnige plekken. De bodem controleren, planten verzorgen en citrusvruchten oogsten wanneer ze rijp zijn.

Eerst controleren na hevige regen

Heeft je moestuin onder water gestaan? Zaai of plant dan niet meteen opnieuw.

• Laat de grond voldoende opdrogen.
• Controleer of het regenwater goed wegloopt.
• Verwijder ernstig beschadigde of verrotte planten.
• Gebruik geen groenten die met mogelijk vervuild overstromingswater in contact zijn gekomen.
• Werk pas compost door de grond wanneer die weer goed bewerkbaar is.

Let op: dit is een algemene kalender voor de kuststreek rond Jávea en de Marina Alta. Het weer, de bodem en de ligging van je tuin bepalen wat op dat moment het beste lukt. Controleer regelmatig of de jonge planten goed aanslaan. Bescherm ze zo nodig tegen slakken en zorg dat regenwater niet rond de wortels blijft staan.

Na de overstromingen is het extra belangrijk om niet te vroeg op natte grond te werken. Als aarde aan je schoenen en gereedschap blijft kleven, is de bodem vaak nog te nat om te spitten of te bewerken. 4. December: de moestuin blijft actief In de eerste helft van december kun je aan de kust van Alicante bij zacht weer nog steeds groenten zaaien en planten. De groei verloopt wel langzamer door de kortere dagen en lagere temperaturen.

Dit kun je in december doen:

• Tuinbonen en erwten zaaien op een zonnige, beschutte plek.
• Knoflook planten als de grond niet te nat is.
• Spinazie zaaien bij geschikte temperaturen.
• Wintergroenten oogsten die eerder zijn geplant.
• Lege bedden voorbereiden met rijpe compost zodra de grond weer bewerkbaar is.
• Controleren of afvoeren, paden en verhoogde bedden klaar zijn voor nieuwe regenbuien. Houd er rekening mee dat laat gezaaide groenten later oogstbaar zijn. In een beschutte tuin aan de kust lukt vaak meer dan in hoger gelegen gebieden waar het kouder wordt en vaker kan vriezen. Welke groenten kun je nu oogsten? De herfst is niet alleen een periode om te zaaien. In een moestuin waar eerder in het voorjaar en de zomer is geplant, kun je soms nog steeds oogsten.

Afhankelijk van het eerdere zaaien en planten zijn dit mogelijke oogstgroenten:

• Tomaten en paprika’s: de laatste vruchten kunnen nog rijpen zolang het warm genoeg blijft.
• Aubergines en courgettes: bij zacht weer kunnen er nog vruchten aan de planten zitten.
• Pompoenen: oogst rijpe pompoenen voordat langdurige regen of kou problemen veroorzaakt.
• Snijbiet en spinazie: jonge bladeren kun je geleidelijk plukken.
• Sla en radijsjes: afhankelijk van het zaaitijdstip kunnen deze al klaar zijn.
• Citrusvruchten: bij geschikte rassen begint de oogst van onder meer mandarijnen en sinaasappels in de herfst en winter. Na de recente overstromingen is het verstandig om groenten extra goed te controleren. Eet geen producten die in contact zijn gekomen met mogelijk vervuild overstromingswater. Gooi ook groenten weg die verrot zijn of duidelijk door water en modder zijn beschadigd.
• Compost en bodemverbetering: wacht op het juiste moment Na zware regenval kan de bodem veel te verduren hebben gehad. Water kan de bovenste, vruchtbare laag wegspoelen, terwijl de grond op andere plekken juist dichtgeslagen raakt.

Je kunt de bodem op termijn verbeteren door rijpe compost toe te voegen. Doe dit pas wanneer de grond voldoende is opgedroogd en je deze zonder veel moeite kunt bewerken.

Een paar aandachtspunten:

• Werk compost oppervlakkig in; spit niet diep in natte grond.
• Gebruik geen verse mest direct bij jonge groenten.
• Bedek kale grond eventueel met een dunne laag geschikt organisch mulchmateriaal.
• Houd mulch weg van de stengels van jonge planten.
• Controleer of water goed kan infiltreren en afstromen. Een goede bodemstructuur helpt om water vast te houden wanneer het droog is, maar ook om overtollig regenwater af te voeren. Dat is aan de Costa Blanca bijzonder belangrijk, waar lange droge periodes kunnen worden afgewisseld met korte, zeer hevige regenbuien.
• Welke kruiden kun je nu planten? Ook kruiden verdienen een plek in de herfst- en wintermoestuin. Peterselie, koriander en bieslook kunnen op een geschikte plek groeien wanneer de temperaturen gematigd zijn.

Rozemarijn, tijm en oregano zijn typische mediterrane kruiden. Ze houden doorgaans van zon en goed doorlatende grond. Plant ze liever niet vlak voor een periode met veel regen en vermijd plekken waar water blijft staan.

Munt heeft meer behoefte aan vocht en kan zich sterk uitbreiden. Zet deze plant eventueel in een pot, zodat hij niet de hele moestuin overneemt. 8. De grootste fout in de Spaanse wintermoestuin Wie uit Nederland komt, is misschien gewend om in de winter vrijwel niets in de moestuin te doen. Aan de Costa Blanca is dat anders. De zachte temperaturen bieden juist kansen om groenten te kweken die slecht tegen de zomerse hitte kunnen.

Toch is het belangrijk om niet te veel tegelijk te zaaien. De dagen worden korter en planten groeien langzamer. Na de recente overstromingen is bovendien niet iedere tuin direct klaar om opnieuw te worden ingezaaid.

De belangrijkste regel: kijk niet alleen naar de kalender, maar ook naar de toestand van de grond. Een zonnige, beschutte tuin in Jávea kan heel andere omstandigheden hebben dan een moestuin hoger in het binnenland. En een tuin die onder water heeft gestaan, vraagt om een andere aanpak dan een tuin waar alleen wat regen is gevallen. 9. Handige checklist voor half oktober tot half december Oktober:

• Controleer na de regen of de bodem voldoende is opgedroogd.
• Herstel waar nodig de afwatering.
• Zaai tuinbonen, erwten, spinazie en winterbladgroenten als de grond geschikt is.
• Plant knoflook in goed doorlatende grond.
• Oogst de laatste zomergroenten en controleer op schade. November:
• Zaai wintergroenten en plant geschikte jonge plantjes.
• Voeg compost toe zodra de grond weer bewerkbaar is.
• Controleer jonge planten op schimmel, rot en slakken.
• Houd paden en afvoeren vrij van bladeren en modder.
• Bescherm de bodem tegen erosie en voorkom onnodig betreden van natte bedden. December:
• Zaai bij zacht weer nog tuinbonen, erwten of spinazie.
• Plant knoflook als de omstandigheden geschikt zijn.
• Oogst wintergroenten en citrusvruchten waar mogelijk.
• Controleer of regenwater weg kan stromen.
• Geef alleen water als de grond daadwerkelijk droog is. Veelgestelde vragen over de Spaanse moestuin Wat kun je in oktober in Spanje zaaien? Aan de mediterrane kust kun je onder meer tuinbonen, erwten, spinazie, snijbiet, winterkropsla, rucola en radijsjes zaaien. Knoflook kan ook worden geplant. Na hevige regenval moet de bodem eerst voldoende zijn opgedroogd. Kun je na een overstroming opnieuw groenten zaaien? Ja, als de bodem veilig en voldoende droog is. Controleer eerst op vervuiling, wateroverlast en schade aan de bodem. Bij mogelijk vervuild overstromingswater moet je extra voorzichtig zijn met groenten die voor consumptie worden geteeld. Wat groeit er in de winter aan de Costa Blanca? Onder geschikte omstandigheden groeien onder meer tuinbonen, erwten, spinazie, snijbiet, sla en andijvie. Het resultaat hangt af van het ras, de standplaats, de bodem en het weer. Kun je in december nog een moestuin beginnen in Jávea? Ja. Begin met wintergroenten die geschikt zijn voor het mediterrane klimaat. Kies een zonnige plek met goede afwatering en houd er rekening mee dat de groei in de kortere dagen langzamer is. Hoe voorkom je schade door hevige regen in de moestuin? Zorg voor goede afwatering, houd bestaande afvoeren vrij en voorkom dat kale grond gemakkelijk wegspoelt. Werk niet op verzadigde grond en controleer na een zware bui of jonge planten overeind staan en hun wortels niet langdurig in het water staan. Hoe vaak moet je de moestuin in de winter water geven? Dat hangt af van de regen, de bodem en de planten. Controleer eerst of de grond nog vochtig is. In de winter is minder water nodig dan in de zomer. Na een natte periode kan extra water juist schadelijk zijn. Aan de slag in de Spaanse moestuin Een Spaanse moestuin hoeft in de herfst en winter niet leeg te staan. Met een paar zakjes zaad, wat compost en een zonnige plek kun je de komende maanden genieten van verse groenten uit eigen tuin.

Na de uitzonderlijke regenval in de Marina Alta is het wel verstandig om eerst de bodem te controleren en eventuele schade te herstellen. Begin klein, houd het weer in de gaten en kies groenten die passen bij het milde winterklimaat van Jávea en de Costa Blanca Noord.

Zo maak je van de herfst niet alleen een periode van herstel, maar ook een goede start voor een nieuwe oogst.

Bronnen en verdere informatie:

• Javea.com – de uitzonderlijke regenval door DANA Adam in Xàbia
• Cadena SER – schade aan landbouw en wintergewassen in de Marina Alta
• Ecología Verde – wat kun je in oktober planten in de moestuin?
• Huerto Ibérico – spinazie zaaien in Valencia
• Huerto Ibérico – tuinbonen zaaien in Valencia

Minder weergeven