Van Jávea en Moraira tot Tenerife en de Costa del Sol; tijdelijke strandsluitingen laten zien dat Spanje nog een flinke inhaalslag te maken heeft met zijn afvalwaterinfrastructuur. Voor wie aan de Spaanse kust woont of hier vakantie viert, is er eigenlijk maar één ding belangrijk: kunnen we veilig zwemmen?
Een rode vlag vanwege harde wind of hoge golven is begrijpelijk. Maar een rode vlag omdat het zwemwater bacteriologisch niet in orde is, voelt toch anders.
En deze zomer zagen we dat op verschillende plaatsen in Spanje.
Niet alleen een probleem van de Marina Alta
De recente sluiting van El Portet in Moraira en eerder La Grava in Jávea staan namelijk niet op zichzelf.
Ook op andere plaatsen in Spanje gingen stranden tijdelijk dicht vanwege een slechte waterkwaliteit. In Galicië waren er meerdere incidenten, aan de Costa Blanca werd onder meer Santa Pola getroffen en ook in Benidorm waren er deze zomer problemen. Aan de Costa del Sol werden verschillende stranden tijdelijk afgeraden voor zwemmen.
En ook op de Canarische Eilanden zijn de problemen hardnekkig. Bij sommige stranden keren de problemen zelfs na heropening terug. (In Spanje)
Dat maakt de vraag interessant:
Is er in Spanje een groter probleem met de infrastructuur achter de stranden?
Eerst het goede nieuws
Laten we beginnen met iets dat juist vertrouwen geeft.
Wanneer uit een controle blijkt dat de waterkwaliteit niet voldoet, wordt er snel ingegrepen.
Dat zagen we ook bij El Portet. Na de vaststelling van verhoogde microbiologische waarden werd zwemmen direct verboden. Nieuwe analyses moesten eerst aantonen dat het water weer geschikt was. (Cadena SER)
Ook Jávea koos eerder deze zomer voor die voorzichtige aanpak.
Dat is belangrijk. Een tijdelijke sluiting betekent niet automatisch dat een strand of kustgebied structureel vervuild is.
Het betekent vooral dat er wordt gecontroleerd en dat men geen risico wil nemen met de gezondheid van zwemmers.
Maar daarmee is de vraag nog niet beantwoord.
Want achter de rode vlag zit een ander verhaal
De oorzaken verschillen per plaats.
Soms gaat het om een leidingbreuk, soms om een lozing of een probleem met de infrastructuur. En soms is de precieze oorzaak helemaal niet onmiddellijk duidelijk.
Volgens de landelijke inventarisatie die deze week verscheen, komen dergelijke problemen op meerdere plaatsen in Spanje voor. De auteur wijst daarbij ook op een groter probleem: Spanje voldoet op verschillende punten nog steeds niet aan Europese eisen voor het inzamelen en zuiveren van afvalwater.
Dat is misschien wel de belangrijkste conclusie.
Het gaat dus niet om één slecht functionerend riool in één kustplaats.
Spanje heeft op verschillende plekken werk te doen.
En de Marina Alta?
Ook hier is er reden om verder te kijken dan alleen de incidenten van deze zomer.
De Generalitat heeft voor de komende jaren namelijk al verschillende verbeteringen opgenomen in haar officiële investeringsplanning.
🔧 Welke verbeteringen staan er op de planning?
In het officiële Plan de Obras 2026 van EPSAR, de organisatie van de Generalitat Valenciana die verantwoordelijk is voor afvalwaterzuivering, staan verschillende projecten voor de Marina Alta:
Xàbia: Verbetering van de afvalwaterbehandeling.
Xàbia & Dénia: Vernieuwing van de onderzeese afvoerleidingen.
Teulada: Renovatie van de afvalwaterzuiveringsinstallatie.
Dénia: Renovatie van de afvalwaterzuiveringsinstallatie.
Kortom: Er staan voor verschillende plaatsen in de Marina Alta al concrete verbeteringen en investeringen op de bestuurlijke agenda. De recente strandafsluitingen zijn daarmee niet het enige onderwerp: er wordt ook gewerkt aan de infrastructuur achter de stranden.
Dat is goed nieuws
Want het betekent dat de problemen niet worden genegeerd.
Er wordt geïnvesteerd en er staan verbeteringen op de agenda.
Maar tegelijkertijd laat deze zomer zien waarom die modernisering belangrijk is.
De Spaanse kust is de afgelopen decennia enorm veranderd. Er wonen meer mensen, er zijn meer woningen, meer bezoekers en vooral in de zomer is de druk op de voorzieningen veel groter.
De infrastructuur moet daarin meegroeien.
Niet alleen voor toeristen.
Juist ook voor de mensen die hier het hele jaar wonen.
Want niemand wil een rode vlag vanwege het riool
Voor inwoners van Jávea, Moraira, Dénia en de rest van de Marina Alta is de zee geen toeristische attractie die je alleen in augustus gebruikt.
Het is onderdeel van het dagelijks leven.
Even zwemmen. Naar het strand met de kinderen. Een ochtendwandeling langs de kust. Een duik na het werk.
Daarom is het eigenlijk heel simpel.
We willen allemaal dat de overheid snel reageert wanneer de waterkwaliteit niet goed is.
Maar we willen óók dat er achter de schermen wordt gewerkt aan oplossingen waardoor zulke situaties zo weinig mogelijk voorkomen.
De rode vlag als waarschuwing én als signaal
Misschien moeten we de recente strandafsluitingen daarom op twee manieren bekijken.
De eerste is positief:
De controles werken. Er wordt gemeten en er wordt ingegrepen wanneer dat nodig is.
Maar de tweede is minstens zo belangrijk:
Elke nieuwe sluiting is een herinnering dat de infrastructuur achter onze stranden voortdurend moet worden onderhouden, vernieuwd en aangepast aan de toekomst.
Voor ons aan de Costa Blanca is de vraag daarom niet alleen:
“Wanneer mogen we weer zwemmen?”
Maar ook:
“Is Spanje snel genoeg bezig om ervoor te zorgen dat we over tien jaar nog steeds zonder zorgen de zee in kunnen?”
Want uiteindelijk wil niemand op een zomerse dag naar het strand rijden om daar een rood bord te zien met één simpele boodschap:
NO SE PERMITE EL BAÑO.
En al helemaal niet omdat het probleem al jaren bekend is.
